Çocuklara kurban bilinci nasıl anlatılmalı? Psikolog Ceyda Ünal tek tek anlattı

Kurban Bayramı öncesinde çocuklara kurban bilincinin nasıl anlatılması gerektiği konusu yeniden gündeme gelirken, Psikolog Ceyda Ünal ailelere önemli uyarılarda bulundu. Çocukların yaşına uygun bir dil kullanılması gerektiğini belirten Ünal, bayramın korku değil paylaşma, yardımlaşma ve empati duygularıyla anlatılması gerektiğini ifade etti. Ünal, 0-3 yaş grubundaki çocukların kurban ibadetinin dini anlamını kavrayamayacağını belirterek, “Bayramlar; paylaşma, dayanışma, yardımlaşma ve birlikte olma duygusunu güçlendiren özel zamanlardır. Ancak Kurban Bayramı’nda yer alan kurban kesimi konusu, özellikle çocuklar için dikkatli ele alınması gereken bir süreç olabiliyor. Çocuklara yapılan açıklamaların yaşa uygun, sade ve güven verici olması gerekir. 0-3 yaş dönemindeki çocuklar olayların dini anlamını kavrayamaz. Bu yaş grubundaki çocuklar için en önemli şey; aile ortamındaki huzur, sevgi ve güven hissidir. Bayram ziyaretleri, birlikte geçirilen zaman, paylaşım ve aile sıcaklığı çocuk için yeterlidir” dedi. 

“3-6 yaş için bayramın sosyal boyutu ön plana çıkarılabilir”

3-6 yaş arasındaki çocuklarda ise somut düşünmenin ön planda olduğuna dikkat çeken Ünal, bayramın daha çok sosyal yönüyle anlatılması gerektiğini belirterek; “3-6 yaş arasındaki çocuklar ise daha somut düşünür. Bu nedenle bayramın sosyal boyutu ön plana çıkarılabilir. ‘Bayramda insanlar ihtiyaç sahibi kişilerle yemek paylaşır, yardımlaşır ve birlikte mutlu olmaya çalışır.’ şeklinde açıklamalar yapılabilir. Eğer çocuk ‘Neden kesiliyor?’ diye sorarsa, detaylara girilmeden: ‘Bazı insanlar bunu dini bir ibadet olarak yapıyor ve etleri ihtiyaç sahibi insanlarla paylaşıyor.’ gibi kısa ve sade açıklamalar tercih edilebilir. Özellikle okul öncesi dönemdeki çocukların kurban kesimini izlemesi psikologlar tarafından önerilmemektedir” diye konuştu.

“Çocuğun duygularını dikkate almak oldukça önemlidir”

7 yaş ve üzerindeki çocuklarda soyut düşünme becerisinin geliştiğini dile getiren Ünal, bu dönemde daha açıklayıcı ancak yine yaşa uygun bir dil kullanılması gerektiğini vurgulayan Psikolog Ceyda Ünal, çocukların kesim alanına zorla götürülmemesi gerektiğinin altını çizerek; “7 yaş ve üzerindeki çocuklarda soyut düşünme becerisi gelişmeye başladığı için daha açıklayıcı ama yaşına uygun konuşmalar yapılabilir. Bu dönemde çocuğun duygularını dikkate almak oldukça önemlidir. Çocuk korku, üzüntü ya da kafa karışıklığı yaşayabilir. Bu durumda: ‘Kendini kötü hissetmiş olabilirsin, bazen bazı görüntüler bizi zorlayabiliyor.’ gibi duyguyu kabul eden yaklaşımlar çocuğun kendini daha güvende hissetmesini sağlayabilir. Çocukların zorla kesim alanına götürülmemesi de oldukça önemlidir. Özellikle hassas ve duygusal çocuklarda bu durum korku ve kaygıya neden olabilir. Çocuk görmek istemiyorsa buna saygı duyulması önerilmektedir. Aynı zamanda ailelerin kullandığı dil de büyük önem taşır. ‘Abartıyorsun’, ‘Korkacak bir şey yok’, ‘Cesur ol’, ‘Bak işte yediğin et buydu’ gibi ifadeler çocuk üzerinde olumsuz etki bırakabilir” ifadelerini kullandı. 

“Bazı çocuklar süreçle ilgili daha fazla merak duyabilir”

9-10 yaşlarından itibaren bazı çocukların sürece daha fazla ilgi duyabileceğini belirten Ünal, “9-10 yaşlarından itibaren bazı çocuklar süreçle ilgili daha fazla merak duyabilir. Eğer çocuk kendi isteğiyle görmek istiyor, süreç hakkında önceden bilgilendiriliyor ve duygusal olarak hazır olduğu düşünülüyorsa; uzaktan ve kontrollü şekilde gözlemlemesine izin verilebilir. Kurban Bayramı çocuklar için yalnızca dini bir süreç değil; aynı zamanda empatiyi, paylaşmayı, yardımlaşmayı ve duygular üzerine konuşabilmeyi öğrenebilecekleri önemli bir fırsat da olabilir” şeklinde sözlerini noktaladı.