Regl döneminde yaşanan hormon değişikliklerinin de tatlı krizlerini artırdığını belirten Demircan, 'Regl döneminde hormon değişiklikleriyle vücutta magnezyum düzeyi düştüğü için tatlı krizleri yaşanmaktadır. Magnezyum içeren badem, ceviz, kabak çekirdeği, kuru baklagiller, tam tahıllar ve yeşil yapraklı sebzeleri tüketmek tatlı krizlerini önlemeye yardımcı olacaktır. Basit karbonhidratlardan uzak durulmalıdır. Glisemik indeksi düşük olan kompleks karbonhidratlara diyette yer verilmelidir. Kompleks karbonhidratlara örnek olarak; bulgur, kepekli ekmek, kuru baklagillerdir' diye konuştu.

Tatlı krizleriyle başa çıkmanın en etkili yolunun dengeli ve düzenli beslenme olduğunu ifade eden Demircan, 'Uzun süren açlıklarda kan şekeri düşer, tatlı krizleri artar. Beslenme listemizde ara öğünlere yer verilmelidir. Meyve tüketirken yanında genel olarak protein de tüketilmelidir. Protein şekerin daha yavaş emilmesini sağlar. Yoğurt, ayran, süt grubu gibi gıdalar yanında tüketilebilir. Meyvelere tarçın serpilebilir. Probiyotikli gıdaların tüketimine özen gösterilebilir. Düzenli probiyotik kullanımı bağırsak sağlığını düzelttiğinde tattı krizleri de azalacaktır. Kefir, yoğurt gibi besinler doğal probiyotik kaynağı besinlerdir' dedi.

Lifli beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli uyku ve stres kontrolünün tatlı krizlerini azaltmada etkili olduğunu belirten Demircan, 'Günlük lif alımı artırılmalıdır. Lif oranı yüksek gıdalar gün içerisinde daha tok kalmanızı ve kan şekerinin daha dengeli olmasını sağlar. Gün içinde su tüketimine dikkat edilmelidir. Bireyler açlık hissettiği sürede aslında susuzluk hissediyor olabilir. Günlük 2-2,5 litre su tüketilmelidir. Uyku düzenine dikkat edilmelidir. Stres yönetimine dikkat edilmelidir' şeklinde konuştu.

Yaz aylarında güneş kremi kullanmak, hamilelik ve emzirme döneminde tavsiye edilir. Güneş kremleri çeşitli bileşenler içerse de, cilt tarafından emilen miktarın minimum düzeyde olduğu bilinmektedir. Yapılan araştırmalarda güneş kremlerinin hamile ve emziren kadınlar için risk oluşturmadığı belirlenmiştir. Eğer cilt hassas veya cilt reaksiyonlarına yatkınsa, bu ciltler için uygun ve hipoalerjenik bir güneş kremi kullanılmalıdır. Uygun güneş kremi için uzmanlardan görüş alınmalıdır.

Sıcak günlerde gebelerin hafif egzersizler yapması önerilir. Yapılacak egzersiz türü ve günün hangi saatinde yapılacağı uzman tavsiyesine göre belirlenmelidir. Hamile kadınlar için genel öneri, haftanın mümkünse tüm günlerinde, en az 30 dakika hafif yoğunlukta fiziksel aktivite yapmaktır. Sabahın erken saatlerinde hava serinken egzersiz yapmak, aşırı ısınma riskini azaltmakta ve vücudu rahatlatmaktadır. Vücut ısısını artıracak ağır egzersiz programlarından kaçınılmalıdır.

Genel olarak şu egzersizlerin yapılması tavsiye edilebilir; 'Yüzme veya su aerobiği. Hafif tempolu ürüyüş veya kısa koşular. Bisiklet sürmek. Pilates, yoga, esneme hareketleri veya diğer yer egzersizleri.'

Isı bitkinliği, vücut sıvı kaybı nedeniyle susuz kalındığında ortaya çıkar. Aşırı fiziksel aktivite veya sıcak bir ortamda bulunmak da ısı bitkinliğine yol açabilir. Müdahale edilmediğinde sıcak çarpması riski artabilir. Bu durum, ani vücut sıcaklığı yükselmesine, kafa karışıklığına ve potansiyel olarak bilinç kaybına neden olabilir.

Isı bitkinliği ise, 'Aşırı terleme. Susuzluk hissi. Baş ağrısı. Kas ağrıları ve krampları. Bayılma veya baş dönmesi hissi. Hızlı, zayıf nabız. Soluk ve nemli cilt' belirtileri ile ortaya çıkabilir.

Özellikle yaz aylarında vücudun aşırı ısınmasını engellemek çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Ancak, vücut ısısını düşürecek yöntemler etkili olabilir. Doğrudan güneş ışınlarından uzak durun ve kapalı alanlarda ya da gölgede vakit geçirin. Günün en sıcak saatlerinde dışarıda olmayın. Yüzünüzü ve vücudunuzu serinletmek için yanınızda spreyli şişeler bulundurun. Başınızın ve boynunuzun etrafına ıslak bezle uygulama yapın. Ayaklarınızı çok soğuk olmayan bir su ile günde 2-3 kere yıkayın ya da ayaklarınızı suda bekletin. Serinlemek için sık sık duş alın. Hafif ve bol kıyafetler giyin. Nem emici kumaşlar tercih edin. Kan dolaşımını desteklemek için düzenli olarak su için. Ekstra koruma için şapka ve güneş gözlüğü tercih edin. UPF korumalı giysiler giymek yararlı olacaktır.

Kayseri İl Ambulans Servisi olarak 62 istasyon, 861 personel, 88 kara ambulansı ve 1 helikopter ambulans ile hastane öncesi acil sağlık hizmetleri sunumunun gerçekleştirildiğini aktaran İl Ambulans Servisi Başhekimi Uzm. Dr. Tunahan Aydoğan, geride kalan 2026 yılının ilk 6 ayını değerlendirdi. 87 bin kişiye hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunduklarını kaydeden Aydoğan, 'Kayseri İl Ambulans Servisi; 62 istasyon, 861 personel, 88 kara ambulansı ve bir tane helikopter ambulansıyla hastane öncesi sağlık hizmetleri sunmaktadır. Kayseri iline ve çevresindeki diğer bölge illerine. Kayseri'de ilk 6 ayda yaklaşık olarak 172 bin acil çağrı düşmektedir. Bunların yaklaşık 84 binine ambulans görevlendirmesi gerçekleştirdik. Bu görevlendirmelerle 87 bin vatandaşımıza hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunmuş bulunmaktayız. Kayseri İl Ambulans Servisi olarak acil yardım çağrısı sonrasında ambulans görevlendirme süremiz 87 saniyede, kentsel vakaya ulaşım oranında 10 dakikanın altında, ambulansımızın vakaya ulaşım süremiz yüzde 96 oranında ulaşım sağlamaktayız. Kırsalda ise 30 dakikanın altında 95 oranında vakaya ulaşım sağlamaktayız' ifadelerini kullandı.

Helikopter ambulans 83 hasta için havalandı

Şehirde bulunan helikopter ambulansın da 83 vakaya hizmet verdiğini belirten Aydoğan, 'Kayseri'de 2009'dan beri hizmet vermekte olan helikopter ambulans, ilk 6 ayda bölge illeri ve çevremizde vaka tesliminde transit olarak kullandığı 83 vakaya hizmet sundu. 8 vaka bölgemizdeki diğer illerden hizmet sunulmuştur. 112 Ambulans Servisi olarak bizim için zaman çok kıymetli. O yüzden vatandaşlarımızın trafikte özellikle ambulanslarımızın geçiş üstünlüğüne yardımcı olmalarını, acil yardım çağrısında bulunurken asılsız ihbarlar vaktimizi aldığı ve zaman kaybına yol açtığı için bu konuda hassasiyet göstermelerini rica ediyoruz' diye konuştu.

Sigarayla mücadelenin yasaklarla değil, toplumun ortak desteğiyle başarıya ulaşacağını vurgulayan Memişoğlu, vatandaşa sigarayı bırakma çağrısında bulundu.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun 2 Temmuz 2024 tarihinde göreve başlamasıyla birlikte 'Sağlıklı Türkiye Yüzyılı' vizyonu doğrultusunda sağlık sistemini güçlendirecek kapsamlı uygulamalar hayata geçirildi. Vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıran, hizmet kalitesini yükselten ve koruyan, geliştiren, üreten sağlık modelini esas alan bu dönüşüm süreciyle sağlıkta yeni bir dönem başlatıldı.

12 ülkeye resmi ziyaret gerçekleştirildi

Bakan Memişoğlu'nun göreve başladığı tarihten bugüne kadar küresel iş birliklerini geliştirecek 38 uluslararası belgeye imza atıldı, sağlık diplomasisini güçlendirmek adına 12 ülkeye resmi ziyaret gerçekleştirildi.

598 Aile Sağlığı Merkezi açıldı

Son iki yılda 126 yeni Sağlıklı Hayat Merkezi ve 598 Aile Sağlığı Merkezi açılırken, ayrıca 100 adet ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisi inşa edildi. Türkiye genelinde bugün toplam 348 Sağlıklı Hayat Merkezi ve 8 bin 350 Aile Sağlığı Merkezi ile birinci basamak sağlık hizmeti sunuluyor.

45 milyon vatandaşın kronik hastalık taraması ve izlemi gerçekleşti

Aile hekimliği hizmetleri kapsamında toplum sağlığının korunmasına yönelik kronik hastalık tarama ve izlem çalışmaları yürütülüyor. Koruyucu sağlık vizyonu ile 45 milyon vatandaşın kronik hastalık taraması ve izlemi gerçekleştirildi. Taramalar sonucunda aile hekimliği birimlerinde yaklaşık 12 milyon vatandaşa ilk kez tanı konularak, tedavi süreçleri başlatıldı.

Bekleyen randevu sayısı 322 bin seviyesine geriledi

MHRS'de bekleyen randevu talebi sayısı yaklaşık 4 milyondan 322 bin seviyesine gerileyerek, randevu bekleyen vatandaş sayısında yüzde 92 oranında rekor bir düşüş sağlandı.

Sigara Bırakma Poliklinikleri'nin sayısı üç kat arttı

Sigara Bırakma Poliklinikleri'nin sayısı üç kat artarak bin 577'ye yükselirken, polikliniklerde 497 bin 622 muayene gerçekleştirildi. ALO 171 hattı ile 888 bin 810, sahadaki mobil ekipler ile 875 bin 247 vatandaşa sağlık hizmeti sunuldu. Bağımlılıkla mücadele kapsamında ALO 191 hattı üzerinden de 581 bin 730 vatandaşa rehberlik sağlandı.

'Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik' yayımlandı

Yönetmelik ile bakım sürekliliğini esas alan entegre bir hizmet modeli belirlenerek, evde sağlık, palyatif bakım, aile hekimliği ve yataklı tedavi hizmetlerinin bir arada sunulması hedeflendi. Evde sağlık hizmetlerinin kapsamı genişletilerek başvuru kanalları artırılırken, palyatif bakım ve evde sağlık koordinasyon birimleri oluşturulmasına yönelik düzenlemeler yapıldı.

'Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği' yayımlandı

Yeni yönetmelik ile geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulama ünitesi ve uygulama merkezi açma şartları kolaylaştırılırken, verilen hizmetin daha etkin ve sürdürülebilir bir yapıya ulaşması hedeflendi. GETAT uygulamalarında sağlık hizmet sunumu genişletildi. Uygulamalarda Bakanlığın yayımlandığı 15 kılavuzun esas alınması gerekliliği ortaya konuldu.

'Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği' yayımlandı

Düzenleme ile aile sağlığı merkezlerine ilişkin asgari fiziki şartlar hizmet sunumundaki ihtiyaçlara göre güncellendi. Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı istihdamına ilişkin usul ve esaslarda düzenleme yapılarak, aile hekimliği uygulamasında personel istihdamı teşvik edildi.

Kampanyalarla sağlıklı yaşam teşvik edildi

2025 yılında hayata geçirilen 'İdeal Kilonu Öğren Sağlıklı Yaşa Kampanyası' ile vatandaşlar yaklaşık 513 bin kilo verdi. Kampanyanın devamı niteliğinde olan 2026 yılında hayata geçirilen 'Hareket Yaşını Öğren Sağlıklı Yaşa Kampanyası' ile vatandaşların hastalanmadan sağlığını korumasını ve hareketli olmasını amaçlandı. 'Ulusal Kanser Tarama Programı' kapsamında vatandaşlar kısa mesajla kanser taramalarına davet edildi. Bu kapsamda gönderilen SMS sayısı 99 milyonu buldu.

1 milyon 723 bin anne adayına danışmanlık hizmeti verildi

1 milyon 723 bin anne adayına gebelik ve doğum sürecinde eğitim ve danışmanlık hizmeti verildi. 'Her Gebeye Ebe' uygulaması kapsamında görev yapan koordinatör ebeler ise 722 bin 629 gebeye rehberlik etti.

Ülke genelindeki denetimlerle sağlık hizmet kalitesine katkı sağlandı

Sağlık hizmet sunumunda karşılaşılan gerek finansal gerekse insan sağlığı açısından riskli olabilecek durumlar veri analiz yöntemiyle tespit edilerek, önlemeye çalışan yeni nesil teftiş sistemi REDES ile denetimler gerçekleştirildi. Tespit edilen sorunlar çözülerek, sağlıkta hizmet kalitesi yükseltildi.

İran'a insanı yardım gönderildi

İran'a iki kez insani amaçlı tıbbi malzeme gönderildi. İlk etapta 8 Nisan'da İran'a Ağrı Doğubayazıt Gürbulak Sınır Kapısı üzerinden 3 tır (60 palet) tıbbi cihaz, ilaç ve sarf malzemesi İran'a ulaştırıldı. İkinci etapta ise 25 Nisan'da 6 tır (107 palet) yardım malzemesi olarak bölgeye sevk edildi.

782 yeni ilaç geri ödeme kapsamına alındı, dijital organ bağışı düzenlemesi hayata geçirildi

Vatandaşların ilaca erişimini kolaylaştırmak için son iki yılda 782 yeni ilaç geri ödeme kapsamına alındı. Dijital organ bağışı uygulaması hayata geçirilerek, organ bağışı süreçleri e-Devlet ve e-Nabız üzerinden kolay ve erişebilir hale getirildi. Bu kapsamda 136 bin 884 vatandaş dijital organ bağışçısı oldu, uygulama sayesinde aylık organ bağış sayısı 2 bin 500'den 14 bine yükseldi.

Hepatit A aşısı 81 ilde kullanıma sunuldu

Yerli aşı çalışmaları kapsamında hepatit A ve suçiçeği aşıları teknoloji transferiyle Türkiye'de üretilmeye başlandı. Hepatit A aşısı 81 ilin tamamında kullanıma sunulurken, altı bileşenli karma aşı ve gebelere yönelik Tdab aşısı da programa dahil edildi.

'İlacım Nerede?' özelliği ile reçetedeki ilaçlara erişim kolaylaştı

e-Nabız sistemine entegre edilen 'İlacım Nerede?' uygulamasıyla aylık ortalama 900 bin vatandaşa yönlendirme desteği sunuldu. Yeni özellikle vatandaşlar zaman kaybetmeden sorgulama yaparak, reçetesindeki ilaçların bulunduğu eczanelere erişim sağlayabiliyor.

Sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranı 6,2 puan arttı

Koruyan, geliştiren ve üreten sağlık vizyonu ile yapılan çalışmalar doğrultusunda genel sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranı son bir yılda 6,2 puan artarak yüzde 69,4'e yükseldi.

136 yeni mevzuat düzenlemesi hayata geçirildi

Sağlık hizmet sunumunun daha etkin, şeffaf ve sürdürülebilir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla mevzuat altyapısı sürekli olarak güçlendirilirken, son 2 yılda hayata geçirilen toplam 136 mevzuat düzenlemesiyle hayata geçirilen değişikliklerin hukuki altyapısı oluşturuldu.

Yerli kalp-akciğer makinesi ile ilk açık kalp ameliyatı gerçekleştirildi

Yerli kalp akciğer makinesi LIFELINE HLM, ilk kez Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde gerçekleştirilen açık kalp ameliyatında başarıyla kullanıldı. ASELSAN tarafından geliştirilen, hayvan deneyleri ve klinik çalışmaları ise Sağlık Bakanlığına bağlı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) tarafından yapılan yerli kalp akciğer makinesi, operasyon süresince sergilediği yüksek performansla sağlık teknolojilerinde önemli bir eşiğin geride bırakılması sağlandı.

CAR-T hücre tedavisi başarıyla uygulandı

Hematolojik kanserlerde kullanılan CAR-T hücre tedavisi tamamen yerli imkanlarla geliştirildi. Tedavi geçtiğimiz yıl aralık ayında ilk kez Etlik Şehir Hastanesi'nde uygulanmaya başlanırken, bugüne kadar 12 hastaya CAR-T hücre tedavisi uygulandı.

Mamografi Tarama Raporlama Sistemi hayata geçirildi

Meme kanserinin erken teşhisi amacıyla geliştirilen Mamografi Tarama Raporlama Sistemi hayata geçirildi. 2024 yılından bu yana 2 milyondan fazla tarama sonucu bu sistemle değerlendirilirken, şüpheli sonuçların önceliklendirilmesi sayesinde erken tanı ve raporlama süreçlerinin etkinliği artırılırdı.

Yerli Renkli Doppler Ultrasonografi cihazı üretim çalışmaları başladı

Yerli Renkli Doppler Ultrasonografi cihazının geliştirilmesine yönelik proje çağrısı kapsamında sözleşme ve imza süreçleri tamamlanarak, üretim çalışmalarına başlandı. 2026 sonu itibarıyla kamu hastanelerinde yerli ultrason cihazlarının kullanılmaya başlanılması planlanıyor.

OED cihazları ülke geneline yaygınlaştırıldı

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun Türkiye'nin 'sağlık vizyonunda tarihi bir eşik' olarak nitelendirdiği OED cihazları ülke genelinde kullanılmaya başlandı. Ani kalp durmalarında erken ve etkili müdahale imkanı sağlayan OED cihazları, ölüm ve kalıcı sakatlık riskini azaltarak acil sağlık hizmetlerinin etkinliğine önemli katkı sunuyor.

Yerli Mobil Dijital Röntgen Cihazı kamu hastanelerinde kullanılmaya başlandı

ASELSAN iş birliği ile geliştirilen 'Mobil Dijital Röntgen Cihazı' kamu hastanelerinde kullanılmaya başlandı. Cihaz, yoğun bakımda ve acil durumlarda çekilen görüntüleri yapay zekayla işleyerek ön tanı desteği sağlandı.

25 Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) kuruldu

Sağlık alanındaki bilimsel çalışmaların yenilikçi teknolojilere dönüştürülmesi amacıyla hayata geçirilen TÜSEB Teknoloji Transfer Ofisi yapılanması kapsamında üniversitelerde ve şehir hastanelerinde 25 Teknoloji Transfer Ofisi kuruldu.

3 GÖKBEY hava ambulansı sağlık filosuna katılacak

Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen GÖKBEY ambulans helikopterinin test uçuşları yapıldı. En zorlu coğrafi ve iklim şartlarında sağlık hizmetine erişimi destekleyecek olan GÖKBEY, vatandaşlara hızlı ve etkin acil müdahale imkanı sunacak. 2026 yılı sonuna kadar 3 adet GÖKBEY ambulans helikopterinin sağlık filosuna katılması öngörülüyor.

'Sağlıklı Çocuk Sağlıklı Gelecek' programı ile yaklaşık 825 bin öğrenciye ulaşıldı

'Sağlıklı Çocuk Sağlıklı Gelecek' programı kapsamında 2 bin 639 okulda yaklaşık 825 bin öğrenciye ulaşıldı. Programın merkezinde yer alan 'Sağlık Elçisi' modeli ile çocukların sağlık bilgilerini sadece öğrenmekle kalmayıp paylaşma ve yayma sorumluluğu kazanmaları hedefleniyor.

Sağlıklı Hayat Akademisi (SAHA) eğitimleriyle 397 bin 140 vatandaşa sağlık eğitimi sunuldu

Bakan Memişoğlu'nun 10 Nisan 2025'te ilk dersine katıldığı Sağlıklı Hayat Akademisi (SAHA) eğitimleri kapsamında bugüne kadar 397 bin 140 kişiye sağlık okuryazarlığı eğitimi verildi.

Uzmanlar, uzun süre devam eden yorgunluk şikyeti bulunan kişilerin kendi kendine vitamin takviyesi kullanmak yerine bir sağlık kuruluşuna başvurarak gerekli muayene ve kan tahlillerini yaptırmaları gerektiğini ifade ediyor. yaşamı olumsuz etkileyen yorgunluk 'normal' kabul edilmemeli. Nedeni doğru şekilde araştırılarak uygun tedavi planı oluşturulması, hem yaşam kalitesini artırıyor hem de olası sağlık sorunlarının erken teşhis edilmesine katkı sağlıyor.

Güneşten Korunma Faktörü (SPF) değerinin, ürünün güneş ışınlarının neden olduğu cilt kızarıklığına karşı sağladığı koruma düzeyini ifade ettiğini belirten Dr. Bostancı, suya dayanıklı ürünlerin 40 dakika suyla temas sonrasında da koruma etkisini sürdürmesi gerektiğini söyledi. Güneş koruyucu ürünlerin içeriğinde bulunan bazı kimyasal maddelerin hassas kişilerde tahriş ve alerjik temas egzamasına neden olabileceğini belirten Dr. Bostancı, 'Cilt tipine uygun ürün tercih edilmesine dikkat edilmeli. Yağlı ciltlerde losyon formundaki ürünler, kuru ciltlerde ise krem formundaki güneş koruyucular tercih edilmelidir. Düzenli kullanılan güneş koruyucuların D vitamini sentezini engellediğine veya kansere neden olduğuna dair bilimsel bir kanıt bulunmamaktadır' şeklinde uyardı.

Güneş koruyucularının yaklaşık 3-4 saat etkili olduğunu ve gerektiğinde yeniden uygulanması gerektiğini belirten Dr. Bostancı, etkili korunmanın ancak birden fazla önlemin birlikte uygulanmasıyla mümkün olduğunu söyledi. Bostancı, 'Güneşten korunmak için yalnızca güneş koruyucu kullanmak yeterli değildir. Pamuklu ve koruyucu giysiler tercih edilmeli, geniş kenarlı şapkalar kullanılmalı ve özellikle güneş ışınlarının en yoğun olduğu öğle saatlerinde doğrudan güneş altında kalınmamalıdır. Açık tenli ve sarışın bireylerin en az SPF 50 koruma faktörüne sahip ürünleri tercih etmeleri önerilmektedir' diye konuştu.

Dr. Bostancı, hiçbir güneş koruyucu ürünün cildi güneş ışınlarına karşı yüzde 100 koruyamayacağını vurgulayarak, 'Güneş koruyucular doğru kullanıldığında cilt sağlığını korumada önemli bir destek sağlar. Ancak en etkili korunma; güneş koruyucu kullanımını gölgede kalma, koruyucu kıyafet giyme, şapka kullanma ve güneşin yoğun olduğu saatlerde dışarıda bulunmama gibi fiziksel korunma yöntemleriyle birlikte uygulamaktır' ifadelerini kullandı.

Bulimia Nervoza hastalarının zihinlerinin sürekli kilo ve beden algısıyla meşgul olduğuna dikkat çeken Demircan, tedavi sürecinin geciktirilmemesi gerektiğini belirterek; 'Bulimia Nervoza hastalığı mide-bağırsak sorunlarına, yemek borusunda tahrişe, potasyum dengesizliğine ve dişlerde çürümeye neden olabilmektedir. Zihinleri sürekli kiloları ile meşguldür. İdeal kiloda olsalar bile kilo alma konusunda endişelenebilirler. Aşırı yemek yeme isteği sonrasında bu bireylerde pişmanlık, kilo alma kaygısı, sinirlilik ve huzursuzluk gibi durumlar oluşabilir. Bulimia Nervozada erken tedavi durumun kronik bir hale gelmesini önler, fiziksel zararları olabildiğince erken durdurmak ve gidişatı iyiye döndürmek açısından önemlidir. Tedavi; beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesini, sağlıklı beslenmeyle ilgili psikoeğitimi, gerektiği zamanda ilaç tedavisini ve stresle mücadele etmeyi öğrenmeyi kapsamaktadır' diye konuştu.

Ambulans helikopterle kente getirilen M.A., pistte bekleyen sağlık ekipleri tarafından ambulansa alınarak ERÜ Tıp Fakültesi Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Dışarıda kalmış et ve süt ürünlerinin besin zehirlenmesine sebep olabileceğini söyleyen Prof. Dr. Mustafa Kaplan, 'Sıcak havalarla beraber bazı mikroorganizmaların besinlerde üremesi kolaylaşmaktadır. Özellikle bakterilerin, virüslerin ve parazitlerin. Salmonella, E. coli gibi bakteriler sıcak havada bozulan gıdalarda çok fazla miktarda görülmektedir. Sıcak havalarla beraber hijyene ve soğuk zincire biraz daha az dikkat edilmektedir. Özellikle et, süt, tavuk gibi tüketilen gıdaların soğuk zincirine dikkat edilmemesi durumunda besinler çabuk bir şekilde bozulmaktadır. Genellikle hastalar bize ishal, karın ağrısı, bulantı, kusma, gıda zehirlenmesi ve ciddi durumlarda ateş gibi şikayetlerle başvurmaktadır. Özellikle dışarıda kalmış et ve süt ürünleri ve tavuk gibi ürünler, yine mayonezli, kremalı ürünlere dikkat edilmesini özellikle tavsiye ediyoruz. Uzun süre dışarıda beklemiş gıdaları da besin zehirlenmesi açısından çok riskli görmekteyiz' dedi.

Kaplan, soğuk zincir gıdalara ve el hijyenine özellikle dikkat edilmesi gerektiğini söyleyerek, 'Şimdi özellikle bu soğuk zincire çok dikkat edilmesi lazım. Besinlerin uygun şartlarda saklanması gereklidir. Besinleri uzun süre dışarıda bekletmemek gerekli. Bu bulaşın yani enfeksiyon bulaşının en önemli sebebi ellerden kaynaklandığı için özellikle el hijyenine dikkat edilmeli. Bu hastalar genelde ishale bağlı çok ciddi su kaybı olduğu için özellikle hastaların susuz kalmamasına ve özellikle çocuk hastalarda ve yaşlılarda susuz kalmamaya dikkat etmeli. Gerekli sıvıyı mutlaka almalarını önermekteyiz. Genelde ishal durumunda biz hastaların biraz daha hafif beslenmelerini tavsiye ederiz. Mesela pirinç, pirinç lapası, yoğurt, muz, elma gibi gıdaların tüketilmesini özellikle tavsiye ediyoruz. Bunlara rağmen hastalar özellikle şikayetleri geçmiyorsa, susuz kalma belirtileri varsa hastaneye başvurmalarını tavsiye ediyoruz' ifadelerini kullandı.

Kayseri Devlet Hastanesi Aile Hekimliği Uzmanı Dr. Büşra Nur Sualp, Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi'nin Evde Sağlık Hizmetleri'ne kayıtlı hastalar için sunulduğunu belirterek, 'Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi; yeni bir sistem diyebiliriz. Yatağa bağımlı ya da o an hastaneye gelemeyecek durumda olan hastalar ve özellikle 80 yaş üstü hastalar için verdiğimiz bir hizmet. Evde Sağlık Sistemi'ne bağlı, hasta listeleri İl Sağlık Müdürlüğü'nden geliyor. İl Sağlık Müdürlüğü hastaları tespit ediyor, hastanemizde de bu hastalardan isteyenlere MHRS'den randevu veriyoruz. Hastalarımıza Sağlık Bakanlığı'ndan gün ve saatinde bir link gidiyor, biz de buradan bilgisayarda hastalarımızla görüşüyoruz. Hastalar talebini iletiyor, ona göre değerlendiriyoruz' dedi.

Uzaktan görüşmeler sırasında birçok işlemin gerçekleştirilebildiğini ifade eden Dr. Sualp, 'Rapor düzenleyebiliyor, ilaçlarını yazabiliyor ve kan tetkiklerini isteyebiliyorum. Nöroloji veya dahiliye gibi farklı branşların değerlendirmesi gerektiğinde ise ilgili uzmanlıklardan konsültasyon talep ederek hastanın mümkün olduğunca hastaneye gelmeden işlemlerini tamamlamaya çalışıyoruz' diye konuştu. Vatandaşlardan uygulamaya yönelik olumlu geri dönüşler aldıklarını belirten Dr. Sualp, 'Vatandaşlardan geri dönüş çok olumlu. Çünkü hem hastayı görüyoruz, hem şikayetlerini dinliyoruz, hem buraya gelmeden işlemlerini hallediyoruz. Kan tetkiki gibi işlemleri varsa evde sağlık ekiplerini eve yönlendirip tetkiklerini aldırıyoruz. Hastane işlemlerini yapmak üzere hastanın bir yakını hastanın kimliğiyle geliyor, işlemlerini yapıyor. Hasta; evinde konforla işlemlerini hallettirmiş oluyor' ifadelerini kullandı.

Son 23 yılda, Milli Teknoloji Hamlesi'ni vizyondan gerçeğe dönüştürmek üzere güçlü bir Ar-Ge ve inovasyon altyapısı oluşturulduğunu belirten Kacır, 'İnsanı yaşat ki devlet yaşasın anlayışıyla; yüksek teknolojiye sahip şehir hastaneleriyle, yaygın aile sağlığı merkezlerimizle, dijital sağlık uygulamalarımızla ve nitelikli sağlık insan kaynağımızla muazzam bir sağlık altyapısı kurduk. Sağlıkta ülkemizin ihtiyaçlarını yerli ve milli çözümlerle karşılamamıza imkan tanıyan bir teknoloji geliştirme altyapısını da eş zamanlı olarak ülkemize kazandırdık. Tüm dünya çaresizce yoğun bakım solunum cihazı ararken; bizler BAYKAR, Arçelik ve ASELSAN'ın destek ve çabaları ile BİOSYS'in geliştirdiği yerli solunum cihazını 14 günde seri üretime geçirdik. Elbette pandemi, sağlıkta yerli ve milli çözümler üretebilen ve geliştirebilen bir ekosistem inşasının önemini bir kez daha hatırlattı. Savunma sanayii ve yüksek teknolojide elde ettiğimiz kazanımların, sağlık teknolojilerine transferini hızlandırıyor, adım adım başarılı neticeler alıyoruz. Geçtiğimiz hafta, ASELSAN tarafından üretilen yerli kalp akciğer makinesi kullanılarak ilk klinik ameliyat başarıyla tamamlandı' diye konuştu.

Bakan Kacır, sağlık endüstrilerinde atılacak Milli Teknoloji Hamlesi adımlarıyla çok daha büyük başarılara erişmenin mümkün olduğunu vurgulayarak, 'Son 1 yılda sağlık endüstrisinde 161 yatırıma teşvik belgesi düzenleyerek 70 milyar lira yatırımı harekete geçirdik ve 5 bin nitelikli istihdamın önünü açtık. Katma değerli üretimi teşvik etmek ve cari açığı azaltmak üzere hayata geçirdiğimiz Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında; Biyobenzer ilaçlardan kanser ve otoimmün ilaçlara, ortopedik cihazlar ve protezlerden yenilikçi eşdeğer ilaçlara kadar toplam büyüklüğü 23 milyar lirayı aşan 36 yatırım projesini destekliyoruz. Şunu çok iyi biliyoruz; Ar-Ge ile beslenmeyen bir üretim anlayışının sağlık sektöründe katma değer üretmesi, dünya ile rekabet edebilir ürün ve hizmetler sunması mümkün değildir. Sağlık gibi hata payının sıfır olduğu, doğrudan insan hayatına dokunan bir alanda; Ar-Ge ve üretim, birbirinden ayrı düşünülemez. Bu anlayışla; TÜBİTAK burs ve destek programlarımızla sağlık alanında teknoloji geliştirme kabiliyetimizi geliştirmek üzere son 23 yılda 14 bin 344 projeye ve 18 bin 175 bilim insanı ile gencimize 82 milyar lira destekte bulunduk' ifadelerini kullandı.

İlaç ve aşı geliştirme çalışmalarına yönelik İyi Üretim Uygulamaları (GMP) standartlarında üretim ve İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP) şartların Ar-Ge çalışmalarının yapılabileceği TÜBİTAK Aşı ve İlaç Geliştirme Kampüsü'nün hizmete alındığını dile getiren Kacır, 'Bugüne kadar 75 Ar-Ge merkezinin ve teknoparklarımız bünyesinde çalışmalarını yürüten 900'ün üzerinde teknoloji girişiminin araştırma projelerine destek sunduk. Ülkemizin biyoteknoloji araştırma üsleri arasında yer alan Boğaziçi Üniversitesi Hedefli Tedavi Teknolojileri Merkezine 6550 sayılı kanun kapsamında ulusal araştırma altyapısı statüsü kazandırdık. 2016'da Türkiye ilaç pazarında imal ilaçların payı kutu bazında yüzde 79,8, değer bazında yüzde 44,4 seviyesindeyken; geçtiğimiz yıl kutu bazında yüzde 91'in değer bazında ise yüzde 56'nın üzerine çıktık. Tıbbi cihaz tarafında ise 2016 yılında ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 19'ken, bugün yüzde 40'a ulaştık. Bugün de ülkemizin biyomedikal teknolojilerinde sahip olduğu yüksek potansiyeli harekete geçirecek AnkaTheraHub'ın açılışını gerçekleştiriyoruz. Bakanlığımızın Avrupa Birliği destekli Rekabetçi Sektörler Programı kapsamında hayata geçirilen bu altyapıyı; uluslararası standartlarda akredite laboratuvarları ve yetkin insan kaynağıyla girişimcilerimizin ve sanayicilerimizin yenilikçi sağlık teknolojilerini geliştirebileceği bir platform olarak kurguladık' dedi.

Kacır, AnkaTheraHub'ın ileri teknoloji altyapısıyla biyoteknoloji ve hassas tıp alanlarında Türkiye'nin Ar-Ge ve inovasyon kapasitesini güçlendireceğini belirtti. Merkezin araştırmadan üretime kadar firmalara destek sağlayacağını ifade eden Kacır, biyoteknoloji ve genomik araştırmalara verilen desteklerin artırılacağını, Ulusal Omiks Platformu'nun hayata geçirileceğini ve yerli ilaç ile tıbbi cihaz üretimini güçlendirecek yeni programların devreye alınacağını söyledi.

Konuşmaların ardından Rektör Ünüvar, Bakan Kacır'a hediye takdim etti. Protokolün kurdele kesimiyle program sonlandı.

Sağlık alanında yapılan genel değerlendirmelere göre, bağışıklık sisteminin güçlü tutulması için en önemli unsur dengeli beslenme olarak öne çıkıyor. Özellikle sebze, meyve, tam tahıllar ve yeterli su tüketimi, vücudun hastalıklara karşı direncini artırıyor.

Ayrıca düzenli uyku, vücudun kendini yenilemesi açısından büyük önem taşıyor. Yetersiz uyku, hem bağışıklık sistemini zayıflatıyor hem de günlük yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürüyor.

Uzmanların ortak görüşüne göre düzenli fiziksel aktivite, kalp-damar hastalıkları başta olmak üzere birçok kronik rahatsızlığın önlenmesinde kritik rol oynuyor. Günlük 30 dakikalık yürüyüş bile sağlık üzerinde olumlu etkiler oluşturabiliyor.

Modern yaşamın en büyük sorunlarından biri olan stres, vücut üzerinde doğrudan olumsuz etki yaratıyor. Bu nedenle nefes egzersizleri, doğa yürüyüşleri ve sosyal aktiviteler stresin azaltılmasında etkili yöntemler arasında yer alıyor.

Sağlıklı yaşamın temelinde pahalı tedaviler veya karmaşık yöntemler değil, düzenli ve bilinçli yaşam alışkanlıkları bulunuyor. Uzmanlar, küçük değişikliklerin uzun vadede büyük sağlık kazanımları sağlayabileceğini vurguluyor.

İhtiyaç duyduğunuz ilacın hangi eczanede bulunduğunu öğrenmek için şu adımları takip etmeniz yeterli:

1. E-Nabız mobil uygulamasını açın veya e-Nabız sistemine giriş yapın.

2. T.C. kimlik numaranız ve e-Devlet şifreniz, mobil imzanız, elektronik imzanız ya da internet bankacılığı yöntemiyle hesabınıza giriş yapın.

3. Ana sayfada yer alan 'İlacım Nerede?' bölümünü seçin.

4. Arama kutusuna reçetenizde yer alan ya da ihtiyaç duyduğunuz ilacın adını yazın.

5. Sistem, ilacın stokta bulunduğu eczaneleri harita ve liste halinde ekrana getirir. Böylece size en yakın eczaneyi kolayca görebilir ve ilacınıza kısa sürede ulaşabilirsiniz.

E-Nabız 'İlacım Nerede?' hizmeti sayesinde vatandaşlar, ilaç bulabilmek için tek tek eczaneleri dolaşmak zorunda kalmıyor. Özellikle kronik hastalar, yaşlı bireyler ve acil ilaç ihtiyacı bulunan kişiler için büyük kolaylık sağlayan uygulama, zamandan tasarruf edilmesine de katkı sunuyor.

Son dönemde en çok araştırılan konular arasında yer alan 'E-Nabız İlacım Nerede nasıl kullanılır?', 'İlaç hangi eczanede var?', 'E-Nabız ilaç sorgulama' gibi soruların yanıtını sunan hizmet, sağlık alanındaki dijital dönüşümün önemli uygulamalarından biri olarak öne çıkıyor.

Sıcak çarpması, vücudun aşırı ısınması sonucu kendi sıcaklığını dengeleyememesiyle ortaya çıkıyor. Vücut sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıkmasıyla birlikte beyin, kalp, böbrek ve kaslar zarar görmeye başlayabiliyor. Erken müdahale edilmediğinde ise hayati tehlike kaçınılmaz hale geliyor.

Sıcak çarpması herkesi etkileyebilse de bazı gruplar çok daha büyük risk altında bulunuyor.

* 65 yaş üstü bireyler

* Bebekler ve küçük çocuklar

* Kalp, tansiyon ve diyabet hastaları

* Obez bireyler

* Hamileler

* Tarım işçileri, inşaat çalışanları ve açık alanda çalışanlar

* Sporcular

Bu grupların günün en sıcak saatleri olan 11.00 ile 16.00 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkmaması öneriliyor.

Sıcak çarpmasının vücut ısısının kontrol mekanizmalarının bozulması sonucu ortaya çıktığını belirten Özçelik, 'Sıcak çarpması, vücut ısısının kontrol mekanizmalarının bozulması sonucu ortaya çıkan ve hayati tehlike oluşturabilen acil bir durumdur. Vücut 40°C ve üzeri sıcaklığa ulaştığında terleme mekanizması yetersiz kalır, ısı dağılımı bozulur ve organ hasarları başlayabilir. Özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı olanlar ve açık havada çalışanlar risk grubundadır. Sıcak çarpması sadece güneş altında olmaz. Kapalı, havasız ve çok sıcak ortamlarda da gelişebilir. Unutulmamalıdır ki park halindeki bir aracın iç sıcaklığı yaz aylarında dakikalar içerisinde tehlikeli seviyelere ulaşabilir. Bu nedenle çocuklar, yaşlılar ve evcil hayvanlar camlar açık olsa dahi araç içinde bırakılmamalıdır' dedi.

Sıcak çarpmasının genellikle ani başladığını ifade eden Özçelik, 'Sıcak çarpması genellikle ani başlar ve yüksek vücut sıcaklığı (40°C ve üzeri), sıcak ve kızarık cilt, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma, hızlı nabız ve nefes alma, kas krampları ile bilinç bulanıklığı, kafa karışıklığı ve hatta bayılma gibi belirtilerle kendini gösterir' diye konuştu.

Risk grubunda yer alan kişilere dikkat çeken Özçelik, '65 yaş üstü bireyler, bebekler ve küçük çocuklar, kalp, tansiyon ve diyabet gibi kronik hastalığı bulunanlar, aşırı kilolu kişiler, alkol ve bazı ilaçları kullananlar ile açık alanda uzun süre kalanlar, tarım işçileri ve sporcular sıcak çarpması açısından daha fazla risk altındadır' dedi.

Sıcak çarpmasına karşı alınabilecek önlemleri sıralayan Özçelik, 'Susamasanız bile günde en az 2,5-3 litre su tüketmeye özen gösterin. Ancak kalp veya böbrek hastalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması bulunan kişiler doktorlarının önerdiği miktara uymalıdır. Alkol, yoğun kafeinli ve şekerli içeceklerden uzak durulmalıdır. Bebekler susadıklarını ifade edemez, yaşlılarda ise susama hissi azalabilir. Bu nedenle düzenli olarak su içmeleri sağlanmalıdır. Yoğun terleme sonrası sadece su değil elektrolit kaybı da yaşanır. Uzun süre sıcakta çalışan veya yoğun fiziksel aktivite yapan kişiler, doktor önerisi doğrultusunda sade maden suyu ya da şekersiz elektrolit içeren içeceklerden faydalanabilir' ifadelerini kullandı. Özçelik, 'Güneşin en dik olduğu 11.00 ile 16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı, pamuklu, bol ve açık renkli kıyafetler tercih edilmeli ve güneş gözlüğü kullanılmalıdır. Klima veya vantilatör ile serin kalınmalı, serin duş alınmalı, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı ve risk grubundaki kişiler sık sık kontrol edilmelidir' dedi.

Sıcak çarpmasında ilk müdahalenin hayati önem taşıdığını vurgulayan Özçelik, 'Şüphe durumunda kişiyi serin bir yere alın, kıyafetlerini gevşetin ve gerekirse fazla kıyafetleri çıkarın. Boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerini serin ya da soğuk su ile ıslatın. Bilinci kapalı kişilere ağızdan su vermeyin ve derhal 112 Acil'i arayarak tıbbi yardım isteyin' dedi.

Sigara bağımlılığı hakkında bilgiler veren Dr. Sualp, nikotinin beyinde haz ve ödül duygusunu oluşturan hormonların salgılanmasını tetiklediğini ifade ederek, 'Sigara bağımlılığı aslında içerisindeki nikotin bağımlılığıdır. Nikotin, beyinden hormon salınmasına sebep oluyor. Bu da haz ve ödül duygularının oluşmasına neden oluyor. Kişi de zamanla bu duygulara bağımlılık geliştiriyor' dedi. Sigarayı bırakmak isteyenlere yönelik çeşitli tedavi yöntemleri uygulandığını dile getiren Dr. Sualp, 'En başta kişinin kararlılığıyla birlikte yürüttüğümüz motivasyonel görüşmeler, nikotin bantları ve Sağlık Bakanlığımız tarafından karşılanan ilaçlarla birlikte düzenli görüşme ve takip sayesinde sigaradan kurtulmak mümkün' diye konuştu. Kayseri Devlet Hastanesi bünyesinde Sigara Bırakma Polikliniği bulunduğunu hatırlatan Dr. Sualp, Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı birçok merkezde de aynı hizmetin verildiğini söyledi. Vatandaşların Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden randevu alarak başvuruda bulunabileceklerini belirten Sualp; hastaların yaşına, mevcut hastalıklarına ve bağımlılık düzeylerine göre kişiye özel tedavi planı oluşturduklarını, düzenli kontrollerle sürecin takip edildiğini ifade etti.

Sigarayı bırakmak isteyen vatandaşların ilgisinin yoğun olduğunu kaydeden Dr. Sualp, polikliniğe hem randevulu hastaların geldiğini hem de bilgi almak isteyen birçok kişinin başvurduğunu belirtti. Sigara bırakma sürecinin zaman ve sabır gerektirdiğine dikkat çeken Sualp, 'Bu bir süreç. Kişi zaman zaman zorlanabiliyor, ilacın etkileri olabiliyor. Elimizde sihirli bir değnek yok. En önemli faktör kişinin kararlılığıdır. Tedavi planına sadık kalınması ve sosyal çevrenin de buna göre düzenlenmesiyle sigarayı bırakmak çok mümkün. Önemli olan kişinin karar verip bize gelmesidir, sonrasında biz süreci birlikte yönetiyoruz' ifadelerini kullandı.

Fotoğraf çekimlerinde bebeğin hareketlerinde zorlanmasından dolayı hasar oluşabileceğini söyleyen Memorial Kayseri Hastanesi Pediatri Uzmanı Dr. Ufuk Ertural, 'Dünyaya yeni gelen bebeklerimizin omurgası, iskelet sistemi kendileri çok hassastır. Bunun için de duruşumuzu, çocuğu tutuş şeklimizi, çocuğun duruşunu özellikle desteklememiz lazım. Sırtını ve başını kollarımızla desteklememiz lazım. Sırtını, göğsünü boşta bırakmayacak, destekli çocuğun rahat olacak şekilde durmamız lazım. Bebeğimiz yeni dünyaya geldiğinde çok hassastır. Kas-iskelet sistemi, başı, damarlar, sinir sistemi hepsinin özenle ve itina ile desteklenmesi ve özen gösterilmesi gerekiyordur. Genelde fotoğrafçılar uyku anında fotoğraf çekmeyi seviyorlar. Bebeğin çok ağlamadığı ve serbestçe hareket kabiliyeti mümkün olduğu için uyku anında. Genelde de kurbağa pozisyonu dediğimiz eller ayaklar hafifçe açık pozisyonda, yüzüstü yatar pozisyonda gözümüzün önünde. Fakat bu pozisyonun da fazla açılarını yani esnekliğini zorlayacağımız zaman iskelet sisteminde, sinir sisteminde, kas sisteminde ve damarlarda bası oluşturacağı için çocukta herhangi bir zarara yol açabiliriz. Bunun için dikkat etmemiz lazım. Mümkünse fotoğrafçının tecrübeli, bu bebeğin anatomisine ve hangi durumların, pozisyonların çocuğa zarar vereceğinin bilincinde olması gerekiyor. Bunun için tecrübeli fotoğrafçılarla çalışmanızı öneriyoruz. Mümkünse doktor desteğiyle bu pozisyonların hangisi zararlıdır, hangisi değildir onun bilgisini edinmiş olması lazım' dedi.

Ertural, çekimlerde bebeğe giydirilecek kıyafetlerin de sıkı olmaması gerektiğini söyleyerek, 'Çocukların hala kemik gelişimi devam ettiği için bu bıngıldak dediğimiz kemiklerin birleşim noktası açıktır, arkada ve önde olmak üzere. Bir yaşından sonra yavaş yavaş kapanmaya başlar bunlar. Bunda ağır şapkalar, sıkı bandanaların kafanın şeklinde veya kaslarda, beyinde herhangi bir zarar verebilmesi mümkündür. Bunun için mümkün oldukça gevşek, çocuğa rahatsızlık vermeyecek şekilde olması lazım. Kıyafetlerinde hakeza öyle çocuğu sıkmayacak veya tenine, kendisine nefes almasına zorlayacak olmamasını tercih ediyoruz. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte yoğun ışık veya fotoğrafın daha da güzel çıkması için kullanılan flaşlarına dikkat edilmesi lazım. Çocukların gözleri çok hassastır, refleksleri sandığınız gibi bizim kadar iyi değildir. Bunun için mümkünse soft, gün ışığı veya kapalı hafif ışıkta çekilmesini öneriyoruz ki herhangi bir retinada yanık veya hasar bırakmaması için' ifadelerini kullandı.

Programda obezitenin günümüzün en önemli halk sağlığı sorunlarından biri haline geldiği belirtilerek, hastalığın yalnızca estetik değil, ciddi bir tıbbi problem olduğu vurgulandı.

Uzman açıklamalarına göre vücut kitle indeksi (VKİ) 25–30 arası 'fazla kilolu', 30–35 arası 'obez', 35–40 arası 'morbid obez' ve 40 üzeri 'ileri derecede obezite' olarak sınıflandırılıyor.

Programda obezitenin en önemli nedenleri arasında:

gösterildi.

Özellikle masa başı çalışma düzeninin artması, çocuklarda ekran kullanımının yaygınlaşması ve fiziksel aktivitenin azalması obeziteyi tetikleyen temel faktörler arasında değerlendirildi.

Programda Türkiye'de her üç kişiden birinin obez olduğu belirtilirken, Kayseri'de bu oranın Türkiye ortalamasının da üzerine çıkabildiği ifade edildi.

Uzmanlar, çocukluk döneminden itibaren başlayan yanlış beslenmenin ilerleyen yaşlarda kalp-damar hastalıkları, diyabet ve metabolik bozukluklara zemin hazırladığını vurguladı.

Programda obezitenin neden olabileceği hastalıklar şöyle sıralandı:

Uzmanlar, obezite tedavisinde ilk ve en önemli adımın yaşam tarzı değişikliği olduğunu belirtti.

Düzenli yürüyüş, sağlıklı beslenme ve uyku düzeninin temel tedavi unsurları olduğu ifade edilirken, ileri vakalarda tüp mide ve metabolik cerrahi gibi yöntemlerin uygulanabildiği aktarıldı.

Ancak cerrahi müdahalenin çok disiplinli bir ekip tarafından değerlendirildiği, hastanın diyetisyen, psikiyatri ve iç hastalıkları uzmanlarıyla birlikte incelendiği vurgulandı.

Program sonunda obezitenin artık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 'kronik hastalık' olarak kabul edildiği hatırlatılarak, kalıcı çözümün ancak sürdürülebilir yaşam tarzı değişiklikleriyle mümkün olabileceği ifade edildi.

Bazı hastalıkların da ödemle ilişkili olduğunu belirten Demircan, böbrek ve kalp hastalıkları ile hormonal bozuklukların bu duruma neden olabileceğini ifaderek; 'Bazı hastalıkların etkisi ile de ödem görülebilir. Böbrek hastalıkları, kalp hastalıkları, hormonal bozukluklar vücutta ödem oluşmasına neden olabilmektedir. Gıda in toleransı da ödeme neden olabilmektedir. Ödem atmak için etkili çözüm su tüketimine özen göstermek, günlük su tüketimi arttırılmalıdır. Günlük ortalama 2-2,5 litre su tüketilmelidir' diye konuştu.

Dengeli beslenmenin önemine dikkat çeken Demircan, 'Yeterli ve dengeli beslenilmeli, basit karbonhidratlardan uzak durulmalıdır. Tam tahıllar, sebzeler, bakliyatlar gibi kompleks karbonhidratlar tüketilmelidir. Tuz ve aşırı tuzlu besinler sınırlandırılmalıdır. Turşu, konserve, salamura, şarküteri ürünleri, salça gibi tuz içeriği yüksek olan besinlerin tüketimine dikkat edilmelidir. Salatalık, maydanoz, ananas, limon, çilek gibi besinler ödem atılmasında etkili olan besinlerdir. Beslenme planında yer verilebilir' dedi.

Magnezyum ve potasyum açısından zengin besinlerin tüketilmesinin önemine değinen Demircan, 'Magnezyum ve potasyum eksikliği ödeme neden olabilmektedir. Potasyum ve magnezyumdan zengin besinler tüketilmelidir. Magnezyum kaynaklarından yağlı tohumlar, tam tahıllar, kuru meyveler, avokado, ıspanak, enginara beslenmede yer verilmelidir. Uyku düzenine dikkat edilmelidir. Sigara ve alkol tüketimi sınırlandırılmalıdır. Düzenli fiziksel aktivite yapılmalıdır. Stresi azaltıcı bitki çaylarından yararlanılabilinir' şeklinde konuştu.

Birçok kişi ilk yardım çantasının yerini bile hatırlamazken, içindeki malzemelerin son kullanma tarihleri de çoğu zaman kontrol edilmiyor. Olası bir acil durumda ise panik yaşanıyor ve doğru müdahale yapılamıyor.

Uzmanlar, ilk yardım çantasında bulunan sargı bezi, steril gazlı bez, yara bandı, makas, antiseptik solüsyon ve eldiven gibi temel malzemelerin ne işe yaradığının öğrenilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca belirli aralıklarla çantanın kontrol edilmesi ve eksik malzemelerin tamamlanması öneriliyor.

Yetkililer, ilk yardım çantasına sahip olmanın tek başına yeterli olmadığını, temel ilk yardım eğitimi almanın da olası kazalarda hayat kurtarabileceğini vurguluyor.

Evlerde çoğu zaman bir köşede unutulan ilk yardım çantaları, doğru bilgi ve bilinçli kullanım sayesinde kritik anlarda en önemli yardımcıya dönüşebiliyor.

Kene ısırması durumunda yapılması gerekenleri ise Mıstık şöyle sıraladı:

'Kene ezilmeden, penset yardımıyla vücuda tutunduğu yerden çıkarılmalı. Üzerine herhangi bir madde sürülmemeli. Çıplak elle temas edilmemeli. Çıkarıldıktan sonra kene çamaşır suyuna atılarak imha edilmeli. Kişi mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalı. Sonraki 10 gün boyunca ateş, halsizlik, bulantı gibi belirtiler izlenmeli.Kene mümkünse ince uçlu bir pensetle, ezmeden çıkarılmalı. Üzerine kolonya, yağ, deterjan gibi maddeler kesinlikle sürülmemeli. Korunmak için ise, uzun kollu kıyafet ve pantolon giyilmeli. Pantolon paçaları çorap içine sokulmalı. Açık renk kıyafetler tercih edilmeli. Doğadan dönüşte tüm vücut kene açısından kontrol edilmeli.'

Prof. Dr. Mustafa Yavuz Köker, 'Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Doku Tipleme Laboratuvarı ülkemizde transplantasyon immünolojisi alanında önemli bir merkez haline geldi. Yüksek çözünürlük HLA doku tipleme alanında ülkemizdeki 3. Akredite laboratuvar olarak European Federation for Immunogenetics (EFI) tarafından akredite edildi. Böylece İstanbul Üniversitesi'nden sonra EFI akreditasyonu alan ikinci kamu laboratuvarı olma başarısını gösterdi.' dedi.

ERÜ Doku Tipleme Laboratuvarı Direktörü Prof. Dr. Mustafa Yavuz Köker, 'Erciyes Üniversitesi Doku Tipleme Laboratuvarı yalnızca tanı ve hizmet alanında değil, bilimsel araştırmalar alanında da önemli başarılara imza atmıştır. Laboratuvarımız tarafından tanımlanan yeni bir HLA alleli (A23:115) , bilimsel literatüre kazandırılmış ve ülkemizden tanımlanan iki yeni HLA allelinden biri olarak kayıtlara geçmiştir.' şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Köker, 'Laboratuvarımız, alanındaki en ileri teknolojileri kullanarak çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kapsamda, HLA Yeni Nesil Dizileme (NGS) yöntemleriyle yüksek çözünürlüklü doku tipleme hizmetleri sunan Erciyes Doku Tipleme Laboratuvarımız Haziran 2026 itibarıyla HLA Yeni Nesil Dizileme (NGS) yüksek çözünürlük kategorisinde uluslararası akredite yeterlilik belgesini aldı.' ifadelerini kullandı.

Tatbikat; muhtemel yangın ve acil durumlara karşı hazırlık düzeyinin artırılması, kurum içi koordinasyonun güçlendirilmesi ve müdahale süreçlerinin etkinliğinin test edilmesi amacıyla planlandı. Senaryo gereği hasta tahliyesi, birimlerin güvenli şekilde boşaltılması ve acil müdahale süreçleri uygulamalı olarak icra edildi. Tatbikata Kayseri Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ve Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri de katılırken, kurumlar arası iş birliği ve koordinasyon başarıyla yürütüldü.

Gerçekleştirilen tatbikat sonucunda, acil durumlara müdahale kapasitesi değerlendirildi. Hastaneye bağlı kliniklerde görev yapan personelin afet ve acil durumlara hazırlık düzeyinin artırılması hedeflendi.

Bir diğer yandan uzun süre güneş altında kalmanın güneş çarpmasına neden olabileceği belirtilirken; baş dönmesi, mide bulantısı, yüksek ateş ve bilinç bulanıklığı gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği ifade ediliyor.

UMKE personelinin aldığı eğitimle gerekli donanımı kazandığını belirten Erşan, '11. Kayseri UMKE Bölgesi olarak zaman zaman arkadaşlarımıza hem güncelleme eğitimleri hem ekibe yeni dahil olacak arkadaşlarımıza eğitimler tertip etmekteyiz. 2026 faaliyet planı çerçevesinde eğitim tertip etmiş olduk. Burada arkadaşlarımız hem güncelleme eğitimi alacak hem de ekibe yeni dahil olan arkadaşlarımız 16-18 Haziran tarihleri arasında ilk günü teorik eğitim, iki ve üçüncü gün pratik eğitim olmak üzere toplam 3 gün zorlu ve yoğun eğitime tabi tutuldular. Bu eğitimi başarıyla tamamlayarak ekibe dahil olmuş oldular. Eğitim kapsamında katılımcılara olay yeri eğitimi, emniyet ve güvenlik, triyaj eğitimi ve uygulamaları, arrest yönetimi eğitimi ve uygulamaları, acil olgu yönetimi, ileri hava yolu ve damar yolu uygulamaları, stresle başa çıkma yöntemleriyle alakalı konularda geniş kapsamlı bir eğitim tertip edilmiş oldu. 10 eğitimci arkadaşımızın liderliğinde toplam 26 arkadaşımız eğitime katıldı. 11 Bölge Kayseri UMKE, Nevşehir ve Niğde'nin dahil olduğu bölgedir. Şu ana kadar bütün bu eğitimleri tamamlayarak gönüllü olarak burada görev yapan 314 arkadaşımız oldu. Sahada bu anlamda donanım kazanarak, ihtiyaç olduğunda vatandaşlarımızın yanında olmak üzere hazır bir şekilde 7/24 esasına göre arkadaşlarımız görev yapmaktadır' ifadelerini kullandı.

Kampın sonunda katılımcılara sertifikaları verildi.

Isınan havalarda açık alanların kene tutunması için risk oluşturduğunu söyleyen Acıbadem Kayseri Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Ersoy, 'Yaz mevsiminin gelmesiyle kırsal alanlara geçişler, tarlada, bahçede çalışmalar ve piknikler tabi ki kene tutunması için risk oluşturuyor. Hayvancılıkla uğraşlar yine kene tutunması için risk oluşturuyor. Öncelikle kenelerin yoğun görüldüğü alanlarda mümkünse alana geçmemek, gitmemek ya da Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi gibi vakaların çok olduğu alanlarda, kenelerin çok olduğu alanlarda mümkünse uzak durmak. Ama bunu yapmak her zaman mümkün değil. Böyle alanlara geçeceğimiz zaman mümkün olduğunca açık renkli giysiler giyilmesi, pantolon paçalarının çorabın içine konması, gömleklerin yine pantolonun içine konması gibi basit önlemler çok önemli ve ilk sırada yer alıyor. Ayrıca bu seyahatten ya da piknikten ya da kırsal alandan dönüşten sonra üzerimizin özellikle bacak arkalarının, koltuk altlarının başta olmak üzere yine kulak arkası, saçlı deri gibi alanlar mutlaka tüm vücut elle taranarak bir kene tutunmasının olup olmadığı tespit edilmesi lazım. Kenede en önemli şey mümkün olan en kısa sürede keneyi çıkartmamız lazım. Bunun için erken tespit etmek, bir an önce önlem almamız için gerekli' dedi.

Prof. Dr. Ersoy, 10 gün içerisinde meydana gelecek semptomların çok önemli olduğunu söyleyerek, 'Kene tutunması olmuşsa ne yapacağız? Hızlı çıkartmak dedim, bir an önce elimizde bir cımbız varsa ya da bazen bir bez ya da poşetle bile olabilir, deriye en yakın yerden keneyi tutup çıkarmamız lazım. Eldivensiz keneye dokunmak, keneyi patlatmak, kenenin ortasından tutup çıkarmak ya da kenenin üstüne kimyasal bir şey sürmek kesinlikle zararlı. Bunları yapmayacağız. Eğer keneyi çıkaramamışsak en yakın sağlık kuruluşuna başvurarak kenenin çıkarılmasını sağlayacağız. Peki her kene enfekte mi? Her kene Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi taşımıyor. Dolayısıyla semptomlar var mı bakılır. Kurumlar, sağlık kuruluşu zaten gerekli önlemleri alır. Biz ne bileceğiz? 10 gün içerisinde ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, halsizlik, bulantı, kusma, karın ağrısı gibi semptomlara karşı kanama bulgusuna karşı uyanık olacağız. Böyle bir bulgu olduğunda derhal hekime başvurmamız gerekiyor' ifadelerini kullandı.

Özellikle aşırı terlemenin sosyal olarak insanları çok fazla etkilemekte olduğunu belirten Doç. Dr. Muharrem Erol, 'Özellikle sosyo-ekonomik olarak toplum içerisinde çalışan insanlar, elleri aşırı derecede terledikleri için kapı kolu açmakta, kağıt tutmakta veya bir klavyede çalışmakta zorluk çekmektedir. Hatta toplum içerisinde tokalaşmaktan, el sıkışmaktan bile çekinmektedirler. Aslında bu konunun yüzde 95'lere varan kesin bir cerrahi tedavisi vardır' diye konuştu.

Aşırı terleme için medikal ve cerrahi ve cerrahi dışı denilebilecek tedavilerin mevcut olduğunu belirten Muharrem Erol, 'ETS Yöntemiyle koltuk altından 1 santimetrelik estetik bir kesiyle yapılan ameliyat yaklaşık 30 dakika sürmektedir. İşlemden hemen sonra koltuk altı veya el terlemesi kesiliyor, hasta aynı gün taburcu ediliyor. Ameliyatı takip eden birkaç gün içinde de günlük yaşantıya geri dönmek mümkün olabiliyor. Genellikle 18 yaş üstünü tercih ediyoruz. Çünkü 18 yaş altında gençlik dönemi olduğu için bazı stres faktörlerinin geçmesini bekliyoruz' şeklinde konuştu.

Öte yandan Yakut Mahallesi'nde planlanan yeni Aile Sağlığı Merkezi projesi de benzer bir anlayışla hayata geçirilmeye hazırlanıyor. İhale sürecine geçilmesi planlanan proje, hayırsever katkısının sağlık yatırımlarındaki rolünün giderek arttığını ortaya koyuyor. Konuya ilişkin açıklama yapan Kocasinan Belediye Başkanı Ahmet Çolakbayrakdar, 'Yakut Mahallemizde de benzer bir çalışmada artık sona gelmiş bulunuyoruz. İnşallah önümüzdeki günlerde ihale sürecini tamamlayarak oraya da yeni bir Aile Sağlığı Merkezi kazandırmış olacağız' diye konuştu.

Kayseri'de son yıllarda eğitimden sağlığa pek çok alanda hayırsever destekli projelerin arttığı görülürken, bu iş birliği modeli şehirde sürdürülebilir kalkınmanın önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. Kocasinan'ın yalnızca bugünü değil yarınlarını da planlayan bir anlayışla yönetildiğini vurgulayan Başkan Çolakbayrakdar, sağlık, eğitim, sosyal yaşam ve altyapı alanlarında ilçeye değer katacak yatırımların artarak devam edeceğini sözlerine ekledi.

Beslenme düzeninde proteinin önemli bir yer tuttuğunu kaydeden Demircan, porsiyon kontrolünün kilo verme sürecinde kritik rol oynadığını dile getirerek; 'Öğünlerde yeterli miktarda proteine yer verilmelidir. Protein, tokluk hissini artırarak gün içinde daha kontrollü beslenmeye yardımcı olur. Bunun yanında sebzeler ve lif açısından zengin besinler beslenme planında daha fazla yer almalıdır. Lif, sindirimi yavaşlatarak daha uzun süre tok kalmayı sağlar. Porsiyon kontrolü kilo verme sürecinde önemli bir yere sahiptir. Daha küçük tabaklar kullanmak, farkında olmadan daha az yemek tüketmeye yardımcı olabilir. Ayrıca yemeklerin yavaş yenmesi ve iyi çiğnenmesi, tokluk hissinin daha erken oluşmasını destekler. Uzun süre aç kalmak metabolizmanın yavaşlamasına ve kan şekerinin düşmesine neden olabilir. Bu durum ise bir sonraki öğünde aşırı yemeye yol açabilir. Ara öğünlerde yoğurt, bir porsiyon meyve veya bir avuç kadar çiğ kuruyemiş gibi farklı seçenekler tercih edilebilir. Yeterli su tüketimine özen gösterilmelidir' dedi.

Düzenli egzersizin yağ yakımını desteklediğini belirten Demircan, günlük hareketin artırılmasının önemli olduğunu ifade ederek; 'Düzenli yürüyüş ve egzersizler yağ yakımını destekler. Günlük adım sayısını artırmak, kısa mesafelerde yürümeyi tercih etmek ve asansör yerine merdiven kullanmak gibi değişiklikler olumlu sonuçlar sağlayabilir. Yüksek stres düzeyi bazı kişilerde iştah artışına neden olabilir. Düzenli egzersiz yapmak ve keyif alınan hobilerle ilgilenmek stres yönetimine katkı sağlayabilir. Sonuç olarak, çok düşük kalorili veya aşırı kısıtlayıcı diyetler genellikle uzun vadede etkili değildir ve sürdürülebilir değildir. Kalıcı sonuçlar elde etmek için bilimsel temellere dayanan, kişiye özel bir beslenme planı uygulanmalıdır' şeklinde sözlerini noktaladı.

Dokunun çevreye yayılmadığı belirlenirken hasta da rahat bir nefes aldı. Uzm. Dr. Kuzugüdenli Yılmaz, hastasının durumuna ilişkin bilgi verirken geçtiğimiz mayıs ayının da Cilt Kanseri Farkındalık Ayı olduğunu belirterek önemli uyarılarda bulundu. Kuzugüdenli Yılmaz, yeni oluşmuş veya boyut, şekil, renk değiştirmiş benler, lekeler, yaralar, ciltte hissedilen olağan dışı farklılıklar gibi mutlaka hekime başvurulması gerekliliğini belirtti. Kolunda çıkan yara sonrası kanser olduğunu öğrenen Çelik ise yaşadıklarını paylaştı.

Yaşadıklarına ilişkin konuşan 75 yaşındaki İbrahim Çelik, 'Yara, dirseğimde 1 santim uzunluğundaydı, daha önceleri bu boyda değildi de sonrasında 1 santime ulaştı. Sevgi Hanım'a müracaat ettim, o da muayenesinde ciddiyetini anlayıp biyopsi odasında beklememi söyledi, orada operasyon yapıp orayı temizledi. Uzun süreli vardı ama cilt kanseri nedir, ne oluyor, habersizdim. Kolumda çıkan herhangi bir şeyin çok önemli olduğunu Sevgi Hoca'ma gelene kadar fark edemedim. Fazla güneşte kalmamalarını, hareketsiz kalmamalarını tavsiye ederim' dedi.

'Hastamız 4-5 ay önce dirseğinde çıkan, kabuklaşan bir yara şikayetiyle başvurmuştu' diyerek sözlerine başlayan Uzm. Dr. Sevgi Kuzugüdenli Yılmaz, 'Muayenede bunun cilt kanseri olabileceğini fark ettik. Sonrasında hastamıza bu lezyonun ciddi riskler taşıdığını, mutlaka çıkarılması gerektiğini anlattık. Kısa sürede ameliyatını planlayıp bu lezyonu çıkardık. Patoloji raporu da skuamöz hücreli kanser isminde cilt kanseri olduğu şeklinde sonuçlandı. Erken müdahaleyle hastamızı daha büyük ameliyatlardan ve ileri metastazlardan korumuş olduk. Bu tip deri kanserlerinde 4 evre mevcut, hastamız 1'inci evrede başvurduğu için daha ileri ameliyatlar, kemoterapi, radyoterapi gibi müdahalelere gerek kalmadı. Ultraviyole, radyasyon maruziyeti cilt kanserlerinin en büyük sebeplerinden. Güneşten korunma amaçlı kıyafetleri şapka, gözlük gibi önlemleri öneriyoruz. Özellikle yaz aylarında saat 10.00 ile 16.00 arası, güneşin dik açıyla geldiği saatlerde güneşe çok uzun süre maruz kalmamayı, mutlaka güneşten koruyucu krem kullanmayı öneriyoruz. Bronzlaşma aslında cildimizin bir sinyali, uzun süre güneş maruziyetinde özellikle solaryum benzeri yapay güneş ışıkları kesinlikle tavsiye etmiyoruz' dedi.

Vatandaşlara önemli uyarılarda bulunan Uzm. Dr. Kuzugüdenli Yılmaz, 'Melanom daha ölümcül bir deri kanseri tipi, genellikle benler üzerinden gelişiyor. Var olan bir ben veya yeni gelişen bir ben üzerinde şekil, renk, boyut değişiklikleriyle kendini belli ediyor. Bu tarz görünümlerde hastalar genellikle kozmetik amaçlarla benleri kendi çabaları veya merdivenaltı işlemlerle yok etmeye çalışıyor. Kesinlikle önermiyoruz, hastalar her türlü bende mutlaka önce dermatoloğa başvurup bu benlerin tipini, iyi veya kötü huylu olup olmadıklarını, gerekli müdahale konusunda bütün bilgilerini dermatologlardan almalı. Maalesef kendi kendilerine bu benleri yok etmeye çalışırken aslında onların ölümcül melonom tipi olduğu ortaya çıkabiliyor' şeklinde konuştu.

Güneş maruziyetine ilişkin konuşan Kuzugüdenli Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü: 'Yüzleri, elleri gibi özellikle güneş gören, maruz kalan alanlarda yeni açılan, kapanmayan, sivilce gibi başlayan yaralarda mutlaka bir dermatoloji muayenesi gerekir. Özellikle cilt kanseri açısından risk faktörü taşıyan bireylerde açık tenli kimseler, güneş yanığı olanlar, solaryum, ailesinde veya kendisinde deri kanseri öyküsü olan hastalarda mutlaka daha yakın takip öneririz. Hastamızda 3-6 aylık takiplerle muayenelerini, benlerini ve yeni çıkabilecek tüm lezyonları yakın takip edeceğiz. Mutlaka güneş maruziyetimizi en aza indirmemiz lazım'

Hastane personeline verilen eğitimde Deri ve Zührevi Hastalıkları Uzmanı Dr. Nur Büşra Akdağ; cilt kanserlerinin erken tanısının önemi, risk faktörleri, korunma yöntemleri ve farkındalık oluşturulmasına yönelik bilgiler paylaştı. Akdağ ayrıca yaz aylarının gelmesiyle birlikte güneş ışınlarına maruziyetin artmasına bağlı olarak gelişebilen cilt lekeleri, bu lekelerden korunma yöntemleri ve düzenli güneş koruyucu kullanımının önemi hakkında da görüşlerini iletti.

Kayseri Devlet Hastanesi'nden yapılan açıklamada; 'Eğitime katkılarından dolayı Dr. Nur Büşra Akdağ'a teşekkür ederiz' ifadelerine yer verildi.

Sosyal alanlarda birçok hastalığın eller yoluyla bulaştığını söyleyen Prof. Dr. Yasemin Ersoy; 'Ellerimiz çevreyle, diğer insanlarla, hayvanlarla, toprakla, kirli alanla, birçok noktayla temas halinde olduğumuz ve birçok bakteri, virüs, bazen parazit, mantarı kolayca alıp enfeksiyonlara yakalanma riskimiz olan aletlerimiz diyelim. Ellerimizi bir alet olarak düşünürsek hem kendimizle hem de çevreyle yakın bir temas içerisindeyiz. El hijyeni, ellerimizin yıkanması, sağlık kuruluşlarında ise hem ellerin yıkanması hem de alkolle el ovalamayı içerir. Sosyal alanlarda, dış çevrede yaz ile birlikte biraz daha dışarı çıkışların artması ile beraber dizanteri form, ishal tarzı, gastroenterit tarzı vakaların artması söz konusu olabilir. Yine bazı üst solunum yolu ya da solunum yolu enfeksiyonları; tifo gibi, grip gibi birçok hastalığın eller yoluyla da bulaştığını biliyoruz. Bu dokunduğumuz yüzeylerden ellerimizin kirlenmesiyle ya da başka insanlardan temasla aldığımız bakterileri elimize yüzümüze, gözümüze sürmemizle, bazen gıdalara temasla enfeksiyonlara yakalanmamız söz konusu olabilir. Ne zaman el hijyeni sağlayacağız? Yani ellerimizi ne zaman su ve sabunla yıkayacağız diye sorarsanız; mutlaka tuvaletten sonra, gıdaların hazırlanmasından önce, yemek yemeden önce, dışarıdan içeri geldikten sonra, ellerimiz gözle görülür kirlendiği her durumda; hayvanlarla temastan sonra, toprakla, çevresel yüzeylerle temastan sonra, alt bezi değişiminden sonra ellerimizi su ve sabunla yıkamamız lazım' dedi.

Ersoy, eller yıkanırken sürenin ve tekniğin çok önemli olduğunu belirterek; 'Ellerimizi yıkarken teknik, yine süre önemli. Çoğunlukla 20 ila 30 saniye kadar sıvı sabunu elimize alıp ovalamamız, bol suyla durulamamız sonrasında eğer toplu bir alanda yaşıyorsak, örneğin lokantada, toplu bir alanda, alışveriş merkezleri gibi buralarda ellerimizi kuruladığımız kağıt havluyla musluk başını kapatmamız daha doğru olacaktır. Çünkü tekrar ellerimizin kirlenmesi riskiyle karşı karşıya kalabiliriz. Burada teknik önemli; baş parmaklar, parmak araları, parmak uçlarımız, tüm el yüzeyinin ovalanarak sabunlanması gerekli. El hijyeni sosyal hayatımızda her geçen gün daha kritik öneme sahip olduğunu görmekteyiz. Aslında hijyen kavramının gelişmesi insanlarda yaşam süresini uzatmıştır' ifadelerini kullandı.

İnsan vücudunun yaklaşık yüzde 60'ının sudan oluştuğunu dile getiren Uzm. Dr. Bezgal, bu oranın bebeklerde yüzde 70'e kadar çıkabildiğini, yaşlı bireylerde ise yaklaşık yüzde 50 seviyelerine düştüğünü vurguladı. Uzm. Dr. Bezgal, 'Su; kan dolaşımının sağlanması, besinlerin taşınması, vücut ısısının düzenlenmesi ve atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılması gibi sayısız önemli görev üstlenmektedir. Hücrelerden organlara kadar tüm sistemlerin uyumlu çalışması yeterli sıvı alımına bağlıdır' diye konuştu.

Vücuttaki sıvı açığının genel olarak 'dehidratasyon' olarak tanımlandığını kaydeden Uzm. Dr. Bezgal, şu bilgileri paylaştı:

'Bu durum yetersiz sıvı tüketimi veya aşırı sıvı kaybı sonucunda ortaya çıkabilir. Dehidratasyon, hafif susuzluk hissinden başlayarak yaşamı tehdit eden ciddi tablolara kadar ilerleyebilir. Vücuttaki sıvı kaybı arttıkça belirtiler de ağırlaşmaktadır. Özellikle yaz aylarında sıcak hava nedeniyle sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir. Dehidratasyon sıvı kaybı miktarına göre hafif, orta ve ağır olmak üzere üç farklı seviyede değerlendirilir. Vücut ağırlığının yüzde 6'sından fazla sıvı kaybı ağır dehidratasyon olarak kabul edilir.'

Yaz aylarında aşırı terleme nedeniyle sıvı kaybının arttığına değinen Uzm. Dr. Bezgal, 'Yetersiz sıvı tüketimi, aşırı sıcak hava, yoğun egzersiz, güneş çarpması, kusma ve ishal gibi durumlar vücudun normalden fazla sıvı kaybetmesine neden olabilir. Bunun yanında diyabet, ateşli hastalıklar, idrar söktürücü ilaç kullanımı, alkol ve yoğun kafein tüketimi de dehidratasyon riskini artırmaktadır' dedi.

Dehidratasyonun ilk belirtilerinin çoğu zaman hafife alınabildiğini belirten Uzm. Dr. Bezgal, 'Susuzluk hissi, ağız ve dil kuruluğu, koyu renkli idrar, halsizlik, baş ağrısı ve baş dönmesi en sık görülen belirtiler arasında yer alır. İleri sıvı kaybında hızlı solunum, nabız artışı, cilt kuruluğu, konsantrasyon bozukluğu ve bilinç bulanıklığı ortaya çıkabilir. Şuur kaybı ve bayılma gibi durumlar ağır dehidratasyonun işareti olabilir ve acil müdahale gerektirebilir' ifadelerini kullandı.

Dehidratasyonun her yaş grubunda görülebileceğini ancak bazı kişilerin daha yüksek risk altında olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Bezgal, hamileler, bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Özellikle yaşlı bireylerde susuzluk hissinin daha geç ortaya çıkabildiğini vurgulayan Uzm. Dr. Bezgal, 'Yaşlılarda vücut sıvı oranı daha düşüktür. Ayrıca fiziksel aktivitenin azalması, hafıza problemleri ve eşlik eden hastalıklar nedeniyle sıvı kaybı riski daha da artmaktadır. Bu nedenle yaşlı bireylerin susamayı beklemeden düzenli su tüketmesi büyük önem taşımaktadır' dedi.

Yaz aylarında günlük sıvı tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini aktaran Uzm. Dr. Bezgal, 'Özellikle sıcak havalarda yaklaşık 2 litre su tüketimi teşvik edilmelidir. Dehidratasyondan korunmada içecek seçimi de önemlidir. Vücudun sıvı ihtiyacını karşılamak için en iyi seçenek sudur. Bunun yanında şekersiz çaylar ve ayran gibi içecekler de tercih edilebilir. Kafeinli ve şekerli içecekler idrar söktürücü etkileri nedeniyle sıvı kaybını artırabilir. Yoğun egzersiz sonrasında elektrolit dengesinin korunması amacıyla maden suyu destekleyici olabilir' dedi.

'Tedavide sıvı desteği ön planda'

Dehidratasyon tedavisinde temel yaklaşımın kaybedilen sıvının yerine konulması olduğunu belirten Uzm. Dr. Bezgal, 'Hafif vakalarda ağız yoluyla sıvı alımı yeterli olabilir. Daha ciddi durumlarda ise oral rehidratasyon sıvıları veya damar yoluyla sıvı tedavisi uygulanır' dedi.

Son olarak özellikle yaz aylarında susamayı beklemeden düzenli su içme alışkanlığı kazanmanın sağlıklı yaşam için büyük önem taşıdığını vurgulayan Uzm. Dr. Bezgal, 'Düzenli ve yeterli sıvı tüketimi, yaz sıcaklarının olumsuz etkilerinden korunmanın en temel yollarından biridir' diyerek sözlerini sonlandırdı.

Hem yurt içi hem de yurt dışı pazarlarda talep görmeye başlayan gilaburu lokumu, Bünyan'ın geleneksel mirasını modern tatlara taşıyarak bölge ekonomisine katkı sağlamayı sürdürüyor.

Prof. Dr. Murat Borlu, 'Euromelanoma her yıl tüm Avrupa ülkeleri ile birlikte ülkemizde düzenlenen bir farkındalık etkinliğidir. Deri kanserleri ile ilgili farkındalığın artması amacıyla bilgilendirme etkinlikleri ve ücretsiz ben tarama aktiviteleri düzenlenmektedir. Bu kapsamda, Erciyes Üniversitesi Dermatoloji Anabilim Dalında 20 yılı aşkın süreden beri vatandaşlarımıza yönelik ücretsiz ben tarama aktivitesi yapmaktayız' şeklinde konuştu.

'Ailesinde deri kanseri hikyesi olan, çok sayıda beni olanlar ile şüpheli benleri olan hastalar dermatoloji uzmanına başvurmalı'

Prof. Dr. Murat Borlu, 'Melanom bilinen en hızlı ilerleyici ve öldürücü deri kanseridir. Ailesinde deri kanseri hikyesi olan, çok sayıda beni olan, şüpheli benleri olan ve çeşitli nedenlerle vücut direnci düşük olan hastaların benlerini yılda bir kez dermatoloji uzmanına başvurarak kontrol ettirmeleri son derece önemlidir' ifadelerini kullandı.

Yeni ben oluşumu, bende meydana gelen renk ve şekil değişikliği gibi durumların mutlaka incelenmesi gerektiğini belirten Borlu, 'Euromelanom kapsamında yılda bir kez yapılan ücretsiz ben tarama etkinliği ile deri kanserlerini erken dönemde tanıyıp tedavi etmek mümkün olacaktır' dedi.

Türkiye'de gelişen sağlık altyapısı Kayseri'de de büyük bir gelişim gösterirken, her yıl binlerce kişi yurt içi ve yurt dışından kente sağlık hizmeti almaya geliyor.

TÜİK'in istatistikleri, Kayseri'nin sağlık turizminde de büyük bir aşamayı geride bıraktığını gösteriyor.

'Ya şöyle olursa?' düşüncesinin kaygıyı besleyen en önemli unsurlardan biri olduğunu dile getiren Ünal, ''Ya şöyle olursa?' cümlesi neden bu kadar yorucudur? BDT açısından 'ya şöyle olursa?' sorusu çok da masum değildir. Çünkü bu soru: çözüm üretmez, eyleme geçirmez, sadece korkuyu büyütür ve zihin bu soruyla geleceği kontrol etmeye çalışır. Ancak kontrol etmeye çalıştıkça, kontrol duygusu daha da kaybolur. Gelecek kaygısında sorun geleceğin kendisi değil; belirsizliğe tahammül edememe hlidir. Her düşünce, gerçek değildir ama kaygılı zihin bunu unutur. Düşünceyle gerçeği birbirine yapıştırır. 'Böyle hissediyorsam, kesin böyledir' der. Oysa hissetmek, kanıt değildir' diye konuştu.

BDT'nin, zihnin yaptığı düşünce hatalarını fark etmeyi sağladığını belirten Ünal, 'BDT, aslında zihnin bizi nasıl yanılttığını çok net bir şekilde gösterir. Felaketleştirme: 'En kötü senaryo kesin olacak.' Zihin okuma: 'Herkes benden daha ileride.' Aşırı genelleme: 'Bir kez olmadıysa, hiç olmayacak.' Siyah-beyaz düşünme: 'Ya tamamen başarılıyım ya tamamen başarısız.' Bu düşünceler gerçekçi değil; kaygı üreticidir. BDT, geleceği garanti etmeye çalışmaz çünkü bu mümkün değildir. Onun yaptığı şey çok daha değerlidir. Zihni bugüne geri çağırır. Düşünceyi sorgulatır. Belirsizlikle birlikte yaşayabilme kasını güçlendirir. BDT şunu öğretir: 'Şu an ne biliyorum ne varsayıyorum, neyi kontrol edebilirim?' ve genellikle cevap şudur: 'Geleceği kontrol edemem ama bugünkü tutumumu kontrol edebilirim.'' İfadelerini kullandı.

Gelecek kaygısının tamamen ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığını belirten Ünal, 'Gelecek kaygısını tamamen yok etmek mümkün mü? Hayır çünkü amacımız kaygıyı sıfırlamak değil, kaygının direksiyona geçmesini engellemektir. Kaygı bazen uyarır, bazen hız kes der, bazen düşünmemizi sağlar ama hayatın sürücüsü olduğunda, insan yol alamaz… Gelecek kaygısı yaşayan biri 'zayıf' değildir. Aksine çoğu zaman: detaylı düşünen, sorumluluk alan, hayatını ciddiye alan bir zihnin yorgunluğunu taşır. Ve bazen yapılması gereken tek şey şudur: Geleceği susturmaya çalışmak değil, onunla daha sağlıklı bir ilişki kurmayı öğrenmek... Gelecek henüz yazılmadı ama bugün attığın her küçük adım, o hikyenin dilini belirliyor' şeklinde konuştu.

'Hassasiyet tespiti çok önemli'

Özer, alerjilerde neye hassasiyet olduğunu tespit etmenin çok önemli olduğunu söyleyerek, sözlerine şu şekilde devam etti:

'Alerjilerden korunabilmek için öncelikle neye karşı hassasiyeti olduğunu tespit etmek çok önemli. Bunlar genellikle bir şüphe üzerine tespit edilebilir. Bu bazen ailenin öyküsünden bazen de yapılan testlerle bilinebilir. Testlerin bu konudaki güvenilirlikleri hayli yüksek, yüzde 80-90'ların üzerinde güvenilirlikleri var testlerimizin. Fakat testlerde yüzde 100 güvenilirlik tam elde edemeyebiliriz. O yüzden aileden alınan öykü ve çocuğun klinik durumu bizim için çok değerli. Çocuğun ne zaman, nerede, hangi zamanlarda, hangi ortamlarda ne tür şikayetlerin ortaya çıktığı bize alerji hakkında çok iyi bir fikir verebilir. Alerjik durumu tespit ettikten sonra tabii ki şikayetlerin düzeltilebilmesi için neler yapılabilir, aileyle birlikte bunların planlanması gerekir. Çünkü her çocuğun alerjeni farklı olabilir, her çocuğun alerjik şiddeti farklı olabilir, her çocukta kullanılması gereken ilaçlar ya da alınması gereken tedbirler farklı olabilir.'

Alerjik olduğu bilinen çocuklarda erken dönemde ilaç kullanılmasının ağır hastalıkların önüne geçebileceğini söyleyen Samet Özer, 'Örneğin bir çocukta polen alerjisi varsa polenlerin özellikle yaygın olduğu öğle saatlerine kadar mümkün olduğunca polenlerden uzak kalmaları tercih edilir. Böyle dönemlerde maske kullanmaları, gözlük takmaları çocuklardaki alerjik rinit semptomlarını, alerjik astım semptomlarının şikayetlerini azaltmakta yardımcı olur. Böylelikle çocuklar atak geçirmeyi de azaltmış oluruz. Çocuklarda aynı zamanda alerjik şikayetlerde dikkat edilmesi gereken şeylerden bir tanesi, çocuğumuzun alerjik olduğunu biliyorsak mevsiminden önce bazen ilaç kullanmaya başlamak çocuğun ağır hastalıklar geçirmesinin önüne geçebilir. Bu konuda ailelerin dikkatli olmasını kesinlikle tavsiye ederim. Çocuğumuzun alerjeninden uzak kalması için elimizden gelen çabayı sarf etmemiz gerekir' ifadelerini kullandı.