Psikolog Karabulut'tan uyarı: Ekran süresi çocukların gelişimini etkiliyor
Dijital cihazların çocukların hayatındaki yeri her geçen gün artarken, uzmanlar ekran kullanımının duygusal ve sosyal gelişim üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Psikolog Büşra Karabulut, özellikle erken yaşta uzun süreli ve kontrolsüz ekran maruziyetinin çocukların davranışlarını ve duygu gelişimini olumsuz yönde etkileyebileceğini belirterek ailelere önemli uyarılarda bulundu.
Psikolog Büşra Karabulut, dijital dünyanın çocukların yaşamında giderek daha fazla yer aldığını belirterek, bilinçsiz ve uzun süreli ekran kullanımının çocukların duygusal ve sosyal gelişimini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Tablet, akıllı telefon ve bilgisayarların günlük yaşamın bir parçası haline geldiğini ifade eden Karabulut, “Teknolojinin hayatımızdaki yeri her geçen gün artarken, çocuklar da dijital dünyanın içine doğuyor. Tabletler, akıllı telefonlar ve bilgisayarlar artık eğitimden eğlenceye kadar pek çok alanda çocukların günlük yaşamının bir parçası. Ancak ekranların bilinçsiz ve uzun süreli kullanımı, çocukların yalnızca fiziksel değil, duygusal ve sosyal gelişimlerini de etkileyebiliyor. Uzmanlar, erken çocukluk döneminde beynin en hızlı geliştiği yıllarda çocukların en büyük ihtiyacının ekran değil; oyun, hareket, keşif ve güvenli ilişkiler olduğunu vurguluyor. Çocuklar duygularını tanımayı, empati kurmayı, problem çözmeyi ve iletişim becerilerini büyük ölçüde gerçek yaşam deneyimleri sayesinde öğreniyor. Özellikle uzun süre ekrana maruz kalan çocuklarda dikkat süresinde azalma, öfke kontrolünde güçlük, sabırsızlık, uyku problemleri ve sosyal iletişimde zorlanmalar görülebiliyor. Bununla birlikte her ekran kullanımı zararlı değildir. Burada belirleyici olan; içerik, kullanım süresi ve ebeveynin rehberliğidir” dedi.
Ebeveynlere öneriler
Ebeveynlere rehberlik eden bir tutum benimsemeleri çağrısında bulunan Karabulut, “Birçok aile çocuklarını oyalamak veya sakinleştirmek amacıyla ekranlara başvuruyor. Kısa vadede işe yarıyor gibi görünse de çocuk her sıkıldığında ya da zor bir duygu yaşadığında ekranla rahatlamayı öğrenebiliyor. Bu durum zamanla çocuğun kendi duygularını tanımasını ve sağlıklı baş etme becerileri geliştirmesini zorlaştırabiliyor. Ebeveynlerin bu noktada yasaklayıcı bir tutum yerine rehberlik eden bir yaklaşım benimsemesi önem taşıyor. Çocukla birlikte kaliteli zaman geçirmek, açık havada oyun oynamak, kitap okumak, sohbet etmek ve birlikte üretmek; hem ekran süresini doğal olarak azaltıyor hem de çocuğun duygusal gelişimini destekliyor. Ailelere öneriler arasında yaşa uygun ekran süresi belirlemek, yemek sırasında ve yatmadan önce ekran kullanımını sınırlandırmak, çocukların izlediği içerikleri takip etmek ve mümkün olduğunca ekranı ödül ya da ceza aracı olarak kullanmamak yer alıyor. En önemlisi ise ebeveynlerin kendi ekran kullanımına dikkat etmesi. Çünkü çocuklar söylenenden çok, gördüklerini örnek alıyor” diye konuştu.
“Unutulmamalıdır ki teknoloji doğru kullanıldığında faydalı bir araçtır”
Teknolojinin doğru kullanıldığında faydalı bir araç olduğunu belirten Karabulut, “Unutulmamalıdır ki teknoloji doğru kullanıldığında faydalı bir araçtır. Ancak çocukların sağlıklı gelişimi için ekranların yerini; sevgi dolu ilişkiler, hareket, oyun ve gerçek yaşam deneyimleri doldurmalıdır. Çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şey, bir ekranın ışığı değil; kendilerini gören, dinleyen ve onlarla bağ kuran yetişkinlerin varlığıdır” şeklinde sözlerini noktaladı.
Bakmadan Geçme
